Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 6)

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 6)

26.  Làm thế nào để hạn chế được viêm vú ở trên bò?

 Viêm vú là nỗi lo thường nhật của người chăn nuôi bò sữa và thiệt hại do viêm vú gây ra lớn.

Tất cả các giai đoạn của viêm vú do nhiễm khuẩn ảnh hưởng đến sản lượng và thành phần sữa. Trung bình thùy bị viêm sản lượng sữa giảm 15%, tuy nhiên tùy theo mức độ nghiêm trọng mà thuỳ vú bị tổn thương nặng có thể ngừng tiết sữa vĩnh viễn.

Vì vậy chúng ta phải coi trọng việc phòng bệnh, cần phải thường xuyên kiểm tra, phát hiện kịp thời, điều trị dứt điểm giúp hạn chế đến mức thấp nhất những tổn hại do viêm vú gây ra.

Để làm tốt việc phòng bệnh viêm vú chúng ta phải:

·        Chăm sóc nuôi dưỡng tốt, vệ sinh chuồng trại cho tốt.

·        Làm tốt công tác vệ sinh trước, trong và sau khi vắt sữa. Đặc biệt là luôn lau khô bầu vú bằng khăn khô trước khi bắt tay vào vắt sữa và nhúng hoặc phun dung dịch sát khuẩn vào núm vú sau khi vắt sữa.

·        Bò đã bị bệnh viêm vú thì vắt sữa sau cùng và tích cực điều trị  sau khi vắt kiệt sữa.

·        Có thể sau khi vắt sữa nên cho bò ăn một ít thức ăn tinh tránh tình trạng bò nằm ngay trong khi cơ vòng đầu vú chưa kịp đóng lại dể làm nhiễm khuẩn.

·        Loại thải những con bò mà cấu tạo cơ vòng đầu vú bị giãn, dễ cho sữa chảy ra ngoài làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn từ ngoài vào bầu vú gây nên viêm nhiễm và lây lan ra toàn đàn.

Sự lan truyền vi khuẩn từ bò bệnh sang bò khác chủ yếu trong quá trình vắt sữa. Vì vậy việc phòng bệnh có hiệu quả nhất là phương pháp vệ sinh tốt khi vắt sữa bao gồm cả việc khử trùng núm vú và điều trị bằng kháng sinh ở giai đoạn cạn sữa.

PHÒNG BỆNH VIÊM VÚ CẦN CHÚ Ý

·        Thực hiện quy trình vệ sinh khi vắt sữa (tách bò bệnh để điều trị kháng sinh, rửa bầu vú bằng nước sạch, dùng khăn riêng cho từng con, kiểm tra tia sữa đầu, nhúng vú sau khi vắt sữa vào dung dịch sát trùng (thường dùng iod hoặc chlorhexidine).

·        Sử dụng kháng sinh theo chỉ dẫn của bác sỹ thú y cho tất cả bò ở kỳ cạn sữa và cho những thùy vú nào viêm thể lâm sàng.

·        Giữ bò sạch và khô ráo

·        Thường xuyên thử CMT hoặc đếm tế bào tổng số trong mẫu sữa

 27.  Những tác hại và biến chứng có thể có của bệnh viêm vú?

Như chúng ta biết bò bị viêm vú gây nên sự tổn thất về kinh tế lớn do:

·        Không bán được sữa trong thời gian điều trị và thời gian chờ sau khi kết thúc điều trị vì sự có mặt của kháng sinh trong sữa.

·        Giảm sản lượng sữa sau khi điều trị bệnh.

·        Tốn tiền trong việc chi phí điều trị bệnh.

·        Hư hỏng thùy vú, trường hợp nặng có thể phải loại thải bò.

Các trường hợp biến chứng của viêm vú

·         Teo vú: Do quá trình viêm tế bào vú tuyến vú bị tổn thương, cơ năng tiết sữa không hồi phục lại được. Thể tích thùy vú bị mắc bệnh nhỏ hơn các thùy vú khác dẫn đến khả năng tiết sữa giảm. Có thể phục hồi ở chu kỳ tiết sữa sau.

·        Bầu vú bị xơ cứng: Trong quá trình viêm tổ chức liên kết tăng sinh và trở thành rắn.Trong khi đó các tuyến vú thì teo đi, sờ không thấy nóng đau mà chỉ thấy rắn. Thường là do thứ phát của viêm vú nặng hoặc viêm vú lặp đi lặp lại nhiều lần. Trong trường hợp này việc điều trị thường không đem lại kết quả. Tuy nhiên, thùy vú đó có thể phục hồi ở chu kỳ cho sữa sau.

·        Bầu vú bị hoại tử: Đặc trưng là các tổ chức của bầu vú thối loét và phân hủy. Nguyên nhân là trong quá trình viêm có sự xâm nhập của vi khuẩn gây hoại tử.

* Cách điều trị:

- Thụt thuốc tím 0,1- 0,2% sau đó vắt ra rồi bơm Penicillin vào.

- Không được xoa bóp bầu vú để tránh nguy cơ  bệnh lan rộng.

- Các nốt loét có thể được rửa sạch bằng dung dịch Sulfat Đồng 10%, sau đó dùng bột iốt bôi vào.

- Dùng kháng sinh để điều trị toàn thân..

 Trong trường hợp nặng thì cần phải bơm  iốt vào để phá hủy thùy vú bị hoại tử hoặc phẩu thuật để cắt bỏ thùy vú.

 28.  Bò đang ăn uống tốt sau đó ngừng ăn, hông cỏ phình to, bò thở khó khăn và ngã quỵ xuống, mắt trợn ngược. Nguyên nhân vì sao? xử lý như thế nào?

      Có thể do bị chướng hơi dạ cỏ, đây là căn bệnh chỉ có ở gia súc dạ dày 4 túi. Nguyên nhân có thể do ăn nhiều cỏ non, ăn thức ăn nhiều nước, những thức ăn nhiều chất bột đường... làm cho hệ vi sinh vật dạ cỏ phân hủy nhanh sinh ra nhiều hơi trong khi đó con vật không thể ợ hơi để thoát hơi ra ngoài kịp dẫn đến chướng hơi. Sự tăng quá mức về thể tích dạ cỏ khi chướng hơi làm chèn ép hệ thống tuần hoàn, hô hấp làm bò chết rất nhanh.

    Ngoài ra cũng có thể do kế phát của những căn bệnh gây sốt cao và làm giảm và liệt nhu động dạ cỏ và bò không thể ợ hơi được dẫn đến hơi sinh ra tích tụ lại gây nên chướng hơi.

      Tùy vào mức độ nặng hay nhẹ mà chúng ta có thể áp dụng các cách sử lí sau:

Nếu bò còn đứng được: cho bò đứng tư thế đầu cao hơn đít. Kéo lưỡi nhiều lần cho ợ hơi hoặc dùng đọt chuối chấm muối đẩy vào cổ bò kích thích cho bò ợ hơi, sau đó cho uống một trong các thứ như sau:

·        1-2 chai bia

·        Uống dung dịch Amoniac, nước dưa chua (0.5-1 lít).

·        Ngoài ra có thể dùng: tỏi 200g + rượu 300ml+ gừng 300g đâm nhuyễn, vắt lấy nước cho bò uống.

Kết hợp dùng rơm, cỏ khô hoặc muối rang bọc giẻ để xoa bóp vùng dạ cỏ để kích thích nhu động dạ cỏ.

Nếu bò đã ngã qụy: Thì ta phải lập tức chọc Troca dạ cỏ cho thoát hơi từ từ, kết hợp với chích Pilocarpine liều 50-80mg/con.nhằm kích thích dạ cỏ co bóp.

Lưu ý: khi chọc dạ cỏ thì phải cho hơi thoát ra từ từ tránh trường hợp bò bị shock do áp suất trong xoang bụng giảm nhanh kéo theo áp suất não hạ nhanh chóng và bò thiếu máu não sẽ chết đột ngột.

Trường hợp bò mang thai vẫn có thể sử dụng Pilocarpine nhưng liều nhẹ: 20mg/con.

 29.  Bò đột ngột ngừng ăn, không sốt, hông bên trái thấy to hơn bình thường và sệ xuống, gõ vào như gõ vào bao bột, hơi thở của bò có mùi thối. Nguyên nhân vì sao?

Đó là trường hợp do bội thực (không tiêu) thức ăn. Thức ăn tích lại ở dạ cỏ không thể đưa xuống các dạ dưới được và bị các loại vi khuẩn có hại trong dạ cỏ lên men gây thối rữa thức ăn. Hướng xử lý:

Nếu nhẹ: Cho uống thuốc xổ magiê sulfat (MgSO4) kết hợp với xoa bóp dạ cỏ và tiêm thêm Vitamin C hoặc kháng sinh nếu cần. Cho bò nhịn ăn 2-3 ngày, sau đó cho ăn thức ăn dễ tiêu.

Nếu bị nặng Bụng của bò ngày càng phình to và có những cơn đau dữ dội thì ngoài uống thuốc xổ ta nên cho uống kháng sinh: Colistin 5g/con; Tetraxycline 10g/con... để diệt bớt vi khuẩn có hại trong dạ cỏ. Trường hợp quá nặng có thể mổ dạ cỏ lấy thức ăn (cần đến bác sĩ thú y giỏi).