Hỏi Đáp Về Bệnh Trâu Bò (Phần 3)

 HỎI ĐÁP VỀ BỆNH TRÂU BÒ (Phần 3)

11.  Lợi ích của việc chích ngừa vaccin cho bò?

   Chích ngừa là biện pháp chủ động ngăn ngừa một số bệnh truyền nhiễm trên trâu bò. Khác với bệnh ký sinh trùng, bệnh truyền nhiễm là do virus, vi khuẩn gây ra. Bệnh có tính lây lan mạnh và gây nên các triệu chứng, bệnh tích giống nhau ở cùng một loài gia súc.

   Chích ngừa là biện pháp phòng bệnh chủ động. Người ta đưa vào cơ thể mầm bệnh đã chết hoặc đã được làm cho yếu đi làm cho cơ thể sản xuất ra kháng thể nhằm chống lại mầm bệnh đó.

   Chích ngừa là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu và rẻ tiền nhất. Chúng ta cần phải chích ngừa cho gia súc một cách triệt để và theo định kỳ để bảo vệ đàn gia súc theo quy định của cơ quan thú y khu vực.

   Ở trâu bò vaccin được đưa vào bằng cách tiêm. Sau khi vaccin được tiêm vào, con vật cần thời gian tạo ra miễn dịch (1- 2 tuần). Miễn dịch này được duy trì từ một tháng đến vài năm phụ thuộc vào sự đề kháng mà vaccin đưa vào và loại vaccin sử dụng.  Tuy nhiên không phải tất cả các bệnh truyền nhiễm đều có thể kiểm soát bằng vaccin, vaccin thường chỉ áp dụng để chống lại một số bệnh nguy hiểm (thí dụ bệnh FMD, tụ huyết trùng, lao..).

 12.  Tại sao bò của tôi đã chích ngừa mà vẫn bị bệnh?

Chúng ta có thể hiểu vấn đề này trên các cơ sở như sau:

- Thông thường có 90% số gia súc được chích ngừa là có đáp ứng miễn dịch (có kháng thể chống lại bệnh), 10% còn lại vẫn còn nguy cơ bị bệnh.

- Trong khoảng 14-21 ngày sau khi chích ngừa hoặc giai đoạn vaccin hết hiệu lực thì bò có thể phát bệnh.

- Chích ngừa bệnh này nhưng bị bệnh khác.

- Khi gia súc đang mang mầm bệnh (thời kỳ nung bệnh), nếu đưa vaccin vào có thể làm cho bệnh bùng phát nhanh hơn. Chính vì thế mà tại những ổ dịch người ta có thể sử dụng vaccin để dập dịch nhằm phát hiện những con mang mầm bệnh một cách sớm nhất và hạn chế lây lan mầm bệnh.

     Ngoài ra con đường cấp vaccin vào cơ thể, tuổi của thú, chất lượng và việc bảo quản vaccin trước khi sử dụng, chăm sóc nuôi dưỡng cũng có ảnh hưởng đến hiệu quả tạo miễn dịch của vaccin.

 13.  Những trường hợp nào thì không nên chích ngừa?

Thông thường những trường hợp sau đây thì không nên chích ngừa:

- Bò chửa ở các tháng thai thứ 1,2 và 8,9.

- Bê con dưới 4 tháng tuổi.

- Bò bị nhiễm kí sinh trùng nặng hoặc suy dinh dưỡng nặng.

- Bò bị bệnh đang điều trị (ngoại trừ ổ dịch).

Thông thường các nhà bào chế ra vaccin đều có chỉ định là nên dùng cho đối tượng gia súc nào và không nên dùng cho đối tượng gia súc nào trên nhãn của sản phẩm. Cách tốt nhất là bà con nên đọc kỹ trước khi sử dụng.

 14.  Bò ho khan, ho nhiều, gày ốm, có phải bị bệnh lao không?

     Bệnh lao là do Mycobacterium tubercolosis gây ra trên người, bò và chim. Con vật có thể mang trùng nhiều năm trong ổ lao tại phổi hoặc ở những cơ quan khác. Dưới những điều kiện nhất định các ổ lao vỡ ra và vi khuẩn lao tràn vào cơ thể. Trong giai đoạn này bệnh có thể lây lan và truyền sang con khác. Thường bê bị lây bệnh do bú sữa những bầu vú bị lao.  Người cũng có thể bị lây bệnh theo kiểu này. Lao còn có thể lây truyền qua không khí hoặc trực tiếp qua các vết thương. Bệnh thường xảy ra ở thể mãn tính.

Ổ lao có thể xuất hiện ở tất cả các cơ quan trong cơ thể. Triệu chứng đặc trưng của bệnh lao không rõ ràng mà triệu chứng xuất hiện phụ thuộc vào vị trí của các ổ lao trong cơ thể. Dù vậy khi con vật mất trạng thái bình thường kèm theo viêm tuyến lympho trước hàm, trước vai, phía sau vai và một bên vú người ta thường nghi ngờ con vật bị bệnh lao.

Nếu vú nhiễm lao thì sản lượng sữa giảm, hạch vú cứng lên.  Nếu lao phổi thì con vật có tiếng ho khan ngày môt nhiều và đau đớn. Đờm có màu vàng nâu hoặc lẫn máu.

Phòng bệnh bằng tiêm phòng bệnh lao

 15.  Tại sao gọi là sẩy thai truyền nhiễm?

     Bệnh do vi khuẩn Brucella gây ra. Thường gây sẩy thai cho bò từ tháng thai thứ 5-8. Kèm theo các triệu chứng như nước ối có màu vàng nhạt, có nhiều trường hợp bê con sinh ra sống được vài giờ rồi chết. Bò có thể sát nhau và sau đó có thể biến chứng sang viêm vú, viêm đa khớp. Vi khuẩn chỉ khu trú ở cơ quan sinh dục, lây lan từ bò ốm sang bò khỏe. Bình thường thì nó sống tiềm ẩn trong đường sinh dục và chỉ hoạt động mạnh khi bò cái có thai. Thai và dịch sau khi sẩy thai là nguồn truyền lây mầm bệnh nguy hiểm nhất.

     Nếu bò sẩy thai mà có biểu hiện nghi ngờ thì chúng ta nên lấy bệnh phẩm ngay sau khi sẩy thai như dịch tử cung, máu đem về Trung tâm chẩn đoán thú y của chi cục thú y Thành phố Hồ Chí Minh để làm các xét nghiệm cần thiết. Nếu chẩn đoán chắc chắn là do Brucella thì nên giết bò mang bệnh.